Cây Sâm Đất (Địa Sâm) và các bài thuốc trị bệnh hiệu quả

Hình ảnh cây Sâm Đất

Cây Sâm Đất (Địa Sâm) ngoài tác dụng làm thực phẩm còn được y học dùng làm dược liệu bồi bổ cơ thể, tiêu viêm, trị tiểu đường, chóng mặt,… Bài viết này mong rằng có thể mang đến cho bạn đọc kiến thức cụ thể về cây Sâm Đất cũng như các bài thuốc có sử dụng thảo dược này và đã chứng mình được hiệu quả.

Cây Sâm Đất

Sâm đất còn có một số tên gọi khác như: Địa Sâm, Thổ Sâm, Sâm Quy Bầu, Sâm Cao Ly, Sâm Thảo, Đông Dương Sâm,…

Tên khoa học: Talinum fruticosum

Họ khoa học: họ Rau Sam (Portulacaceae)

Đặc điểm, hình dáng thực vật

  • Sâm Đất là loại cây thân thảo, nhẵn, mọc thẳng đứng, và phân thành nhiều nhánh.
  • Rễ củ của tròn, dài khoảng 3cm.
  • Hoa: nhỏ, màu hồng tím. Thường mọc ở ngọn và nhánh, xếp thành chùm thưa, dài tầm 30cm. Hoa nở vào khoảng tháng 6 – tháng 7.
  • Quả: quả nhỏ, lúc chín có màu đỏ thẫm, xám tro hay màu tương tự quả rau mùng tơi. Hạt dẹt, màu đen nhánh. Ra quả vào khoảng tháng 9 – tháng 10.
Hoa Sâm Đất
Hoa Sâm Đất

Phân bố

Mọc hoang khắp nơi trên cả nước, chủ yếu tập trung ở vùng trung du miền núi, đây cũng là thực phẩm thường ngày của người dân khu vực.

Bộ phận sử dụng

Địa sâm dùng được cả cây bao gồm lá, thân và củ rễ

Thu hái và sơ chế

thân và lá sâm đất thu hái quanh năm, phần rễ thường thu hoạch vào mùa thu.Dược liệu sau khi thu hái, đem rửa sạch rồi phơi hoặc sấy khô.

Bảo quản

Địa Sâm cần được bảo quản kín ở những nơi khô ráo và thoáng mát để tránh nấm mốc, mối mọt.

Thành phần hóa học

Cây sâm đất có hoạt chất pectin tương đối cao.

Phần rễ củ có chứa một loại alkaloid có hoạt tính là punarnavine 0,01%, nitrat kalium, tinh bột…

Vị thuốc Sâm Đất

Tính vị

Địa Sâm vị ngọt, tính bình.

Quy kinh

Quy vào 2 kinh tâm và phế.

Tác dụng dược lý

Theo y học hiện đại

  • Sâm Đất giúp thúc đẩy việc đi tiểu nhờ cơ chế kích thích D – amino oxidase, đồng thời ức chế succinic dehydrogenase ở thận
  • Hàm lượng kali trong Địa Sâm giúp tăng cường tác dụng lợi niệu của hoạt chất punarvanin
  • Sâm Đất nấu cao có tác dụng tăng tiết niệu, giảm phù, giảm albumin niệu, giảm cholesterol máu trong thực nghiêm lâm sàng điều trị hội chứng thận hư
  • Nhiều nghiên cứu cũng đã chứng minh khả năng chống viêm hiệu quả của dược liệu này

Theo đông y

  • Địa sâm có giúp hoạt huyết, giải độc và chống co giật.
  • Rễ củ giúp nhuận tràng, lợi niệu và long đờm, thường được ứng dụng trị ho, bệnh gan hoặc phù thũng.
Củ Địa Sâm (Sâm Đất) có nhiều tác dụng tốt với sức khỏe
Củ Địa Sâm (Sâm Đất) có nhiều tác dụng tốt với sức khỏe

Cách dùng – liều lượng

Có thể bảo chế ở nhiều dạng: bột, cao lỏng, nước sắc, cao cồn tùy vào mục đích sử dụng và cách phối hợp với các vị thuốc khác.

Hiện nay chưa có nghiên cứu nào về giới hạn liều dùng Sâm Đất trong ngày. Tuy nhiên lưu ý tránh lạm dụng quá đà.

Các bài thuốc trị bệnh hiệu quả từ cây Sâm Đất

Bài thuốc ổn định đường huyết cho người bệnh tiểu đường

Sâm Đất tươi: 75g (hoặc 25g Sâm Đất khô) bỏ vào 1 lít nước đun nhỏ lửa 10 – 15′. Chia đều làm nhiều lần uống trong ngày, uống liên tục trong 1 tháng.

Trị bệnh đi tiểu nhiều

  • Sâm Đất: 60g
  • Rễ cây Kim Anh: 50g

2 vị để chung thêm vào 550ml nước đun sôi trên lửa nhỏ đến khi sắc lại khoảng 250ml thì tắt bếp. Chia làm 2 lần uống trong ngày, dùng liên tục trong 5 ngày.

Chữa bệnh tiêu chảy

  • Địa Sâm: 15-30g
  • Đại Táo: 15g

Rửa sạch các vị thuốc, thêm vào 1,5 lít nước đun sôi lửa nhỏ. Mỗi ngày dùng 1 thang thay cho nước lọc.

Chữa bệnh kiết lỵ

  • Địa Sâm: 100g
  • Cỏ Sữa: 100g
  • Cỏ Nhọ Nồi: 20g (vị này có thể thêm trong trường hợp đi đại tiện nhiều)

Thêm 400ml nước vào nguyên liệu đã rửa sạch, đun lửa nhỏ đến khi sắc còn 100ml nước. 1 thang chia làm 2 lần uống trong ngày.

Chữa bệnh táo bón

  • Lá Sâm Đất: 30g
  • Rễ Đinh Lăng: 20g
  • Lá Vông non: 30g
  • Vừng đen rang nổ: 30g
  • Lá Thiên Lý non: 20g

Các vị thuốc trên đem nấu canh, dùng hằng ngày đến khi hết táo bón.

Hỗ trợ người bệnh cao huyết áp

Đun sôi 12g Sâm Đất, dùng thay nước lọc mỗi ngày. Ngoài công dụng ổn định huyết áp, bài thuốc này còn giúp ổn định cholesterol trong máu

Chữa bệnh sỏi thận

Tán mịn Địa Sâm khô. Mỗi ngày dùng 10g bột hòa vào 1 lít nước sôi dùng thay nước lọc

Bài thuốc chữa viêm đường tiết niệu

  • Sâm Đất tươi 75g đem đun sôi với 250ml nước
  • Sâm Đất khô 25g tán nhuyễn thành bột mịn

Uống nước sắc thuốc chung với bột khô vào mỗi buổi sáng.

Thuốc bổ máu

  • Địa Sâm: 12g
  • Hoài Sơn: 12g
  • Thục Địa: 12g
  • Ý Dĩ: 12g
  • Liên Nhục: 12g
  • Bạch Truật: 10g
  • Mạch Môn: 10g
  • Đương Quy: 10g
  • Táo Nhân: 6g
  • Cỏ Xước: 8g

Đem sao các vị thuốc: Hoài Sơn, Mạch Môn, Bạch Truật, Táo Nhân. Sau đó để chung với các vị còn lại sắc lấy nước uống, dùng mỗi ngày.

Trị đổ mồ hôi trộm

  • Sâm Đất: 60g
  • Dạ dày lợn: nửa cái

Dạ dày lợn sơ chế sạch, thái miếng sau đó đem hầm nhừ với Sâm Đất, nêm nếm gia vị, ăn trong ngày

Chữa mệt mỏi, chóng mặt

Đun sôi 16g thân và rễ cây Sâm Đất trong 250ml nước. Mỗi ngày 1 thang, dùng liên tục trong 7 ngày

Giảm đau nhức xương khớp

Rửa sạch 700g Củ Sâm Đất tươi sau đó ngâm nước muối loãng, để ráo. Sau đó ngâm với 5 lít rượu trong 6 tháng. Mỗi ngày dùng 2 lần, mỗi lần dùng <25ml.

Giải độc gan

  • Địa Sâm khô: 10-15g

Có 3 cách dùng: sắc uống thay nước lọc, tán bột mịn hòa nước uống hoặc nấu canh dùng trong bữa ăn đều được.

Bài thuốc trị ho lâu ngày

  • Hà Thủ Ô trắng: 20g
  • Thông Thảo: 20g
  • Địa Sâm: 20g
  • 1 con gà (khoảng 400g)

Hầm gà với chung với dược liệu, hớt bỏ phần mỡ. Dùng cả cái và nước.

Bồi bổ sức khỏe hậu phẫu

  • Sâm Đất: 200g
  • Hoàng Kỳ: 200g
  • Sườn heo: 300g

Sắc hoàng kỳ lấy nước đem ninh sườn heo cho mềm. Sau đó thêm Sâm Đất đun nhỏ lửa 5-10′, nêm nêm gia vị. Một tuần có thể dùng 2-3 lần tùy sở thích.

Trị ghẻ

Rễ và lá cây Sâm Đất thêm nước đun sôi để tắm và vệ sinh vùng da bị ghẻ.

Lưu ý khi dùng cây Sâm Đất

  • Ngưng sử dụng Sâm Đất nếu xuất hiện các các triệu chứng như nôn ói hoặc ra nhiều mồ hôi.
  • Kiêng kỵ với trẻ em và phụ nữ mang thai
  • Không lạm dụng hoặc dùng quá nhiều (có thể gây độc)

Trên đây là những chia sẻ về cây Sâm Đất, mong rằng có thể đem lại những thông tin hữu ích cho bạn đọc. Bài viết mang tính chất tham khảo, không thể thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ cũng như chuyên gia y tế.

Avatar of An toàn với sức khỏe

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

DMCA.com Protection Status
Messenger
Gọi ngay
Chat ngay
Chat Zalo