Nhiễm trùng nấm Candida

Nhiễm trùng nấm Candida

Nấm Candida có thể sinh trưởng ở nhiều bộ phận trên cơ thể tạo ra viêm nhiễm cục bộ và dễ dàng lây lan nhanh chóng, đặc biệt đây lại là tác nhân chính gây ra viêm âm đạo ở nữ giới. Ở điều kiện thông thường, nấm ở dạng bào tử không gây bệnh nhưng khi gặp điều kiện thích hợp và không được điều trị kịp thời, Candida có thể để lại nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Nấm Candida và đặc điểm hình thái sinh học

Candida là một loại nấm men, tế bào nấm có kích thước 3 – 6 µm, hình bầu dục hoặc hình cầu, thường phát triển hoại sinh trong môi trường âm đạo, hệ tiêu hóa, đôi khi tìm thấy trên da.

Theo các nghiên cứu, Candida được tìm thấy 40% trong âm đạo. 40% trong hệ tiêu hóa (ruột) và 30% trong khoang miệng.

Ở cơ thể khỏe mạnh, Candida bị ức chế bởi lợi khuẩn và hệ miễn dịch. Một khi các lợi khuẩn mất cân bằng do kháng sinh hoặc yếu tố khách quan khác, Candida sẽ phát triển gây ra viêm nhiễm.

Trong môi trường nuôi cấy, khuẩn lạc Candida thường có hình tròn, màu trắng hoặc có màu (trong môi trường nuôi cấy vi nấm), bề ngoài bóng hoặc đục mờ, giống khuẩn lạc của vi khuẩn.

 

Quy trình nuôi cấy nấm Candida âm đạo

Candida thông qua bào tử hình oval để sịnh sôi, từ tế bào mẹ tạo ra một hoặc nhiều tế bào con sau đó tách ra khỏi mẹ. Một vài trường hợp hiếm gặp khác, Candida tạo sợi giả khi tế bào con không tách khỏi mẹ. Sợi nấm giả so với sợi thật có một số hình thái khác biệt: hai thành trên sợi giả không song song và không đều nhau, các vách ngăn thắt hẹp,…

Đặc điểm sinh học nấm Candida albicans
Đặc điểm sinh học nấm Candida albicans

Các loại nấm Candida phổ biến có thể kể đến : Candida albicans, Candida krusei, Candida tropicalis, Candida lusitaniae, Candida parapsilosis.

Nấm Candida gây bệnh gì?

Tùy thuộc vào mỗi vị trí khác nhau trên cơ thể mà nấm Candida gây ra những loại viêm nhiễm khác nhau:

Viêm âm đạo do nấm Candida

Nấm men Candida gây nhiễm trùng âm đạo thường là Candida Albicans, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như:

  • Ngứa, đau rát âm đạo.
  • Âm đạo tiết ra khí hư bất thường: có mùi hôi, màu sắc khác lạ, kết cấu dính sệt,…
  • Vùng kín cảm thấy nóng rát, khó chịu nhất là khi đi tiểu hoặc chạm vào âm vật.
  • Cảm thấy đau rát khi quan hệ tình dục

Điều kiện cần để nấm Candida âm đạo sinh sôi và lây nhiễm:

  • Cơ thể suy giảm miễn dịch: người bệnh HIV hoặc sử dụng thuốc gây ức chế miễn dịch.
  • Sử dụng corticoid hoặc kháng sinh không theo chỉ định của bác sĩ làm ảnh hưởng lợi khuẩn và thay đổi pH âm đạo.
  • Phụ nữ mang thai: dưới tác động của vi khuẩn, glycogen (thành phần cấu tạo biểu mô âm đạo) bị thủy phân thành acid lactic làm giảm nồng độ pH âm đạo giúp Candida sinh sôi nhanh chóng.
  • Quan hệ tình dục không lành mạnh có thể tạo ra những tổn thương niêm mạc hoặc mang mầm bệnh từ bên ngoài môi trường vào âm đạo.
  • Phụ nữ mắc bệnh tiểu đường.
  • Vệ sinh âm đạo sai, thụt rứa âm đạo mạnh tạo vết trầy xước trên âm đạo.
  • Sử dụng đồ lót chật chội, môi trường âm đạo nóng ẩm.

Cách nấm Candida lây nhiễm đến âm đạo

  • Lây nhiễm qua đường âm đạo do quan hệ tình dục
  • Quan hệ tình dục khi điều trị chưa khỏi.
  • Dùng lại đồ lót bị nhiễm nấm
  • Lây nhiễm từ hậu môn
Nhiễm trùng nấm Candida gây viêm âm đạo
Nhiễm trùng nấm Candida gây viêm âm đạo

Nấm Candida trên dương vật

Nấm candida cũng có thể sinh sôi ở khu vực sinh dục nam giới, gây các triệu chứng: đau, ngứa, cảm giác châm chích ở đầu dương vật.

Bệnh tưa miệng

Nhiều mảng trắng xuất hiện trong khoang miệng, đặc biệt là vùng lưỡi, vòm miệng, xung quanh môi. Nếu người bệnh cạo sạch mảng bám trắng sẽ phát hiện những mảng viêm đỏ, có thể chảy máu nhẹ.

Bị tưa miệng do nấm Candida
Bị tưa miệng do nấm Candida

Viêm thực quản

Vị trí này khó phát hiện nhưng bênh viêm sẽ khiến bệnh nhân khó khăn hoặc có thể đau đớn khi nuốt thức ăn. Ngoài ra, ngực và xương ức đôi khi cũng bị ảnh hưởng gây đau.

Nấm Candida trên da

Nấm Candida trên da gây ra những mảng viêm đỏ, ngứa ẩm và còn có thể xuất hiện mụn mủ nhỏ xung quanh.

Nấm Candida trên da
Nấm Candida trên da

Trong máu có nấm Candida

Bệnh lý này làm bệnh nhân xuất hiện nhiều triệu chứng đi kèm nguy hiểm như: sốt không rõ nguyên nhân, sốc và suy đa tạng.

Nguyên nhân gây viêm do nấm Candida

Thực ra, nấm Candida luôn tồn tại trong cơ thể cùng với một số nguy cơ viêm nhiễm khác nhưng trong 1 cơ thể khỏe mạnh hệ vi sinh vật cân bằng nên nấm không phát triển. Một số nguyên nhân phổ biến làm mất cân bằng hệ vi sinh trong cơ thể tạo điều kiện cho nấm Candia sinh sôi:

  • Sử dụng kháng sinh quá liều, không theo chỉ định bác sĩ
  • Tác dụng phụ từ việc sử dụng corticoid
  • Suy giảm hệ miễn dịch do các bệnh lý: tiểu đường. ung thư, AIDS,…
  • Lạm dụng thuốc ngừa thai

Những yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm trùng: phụ nữ mang thai, béo phì, thời tiết nóng và ẩm thấp, quần áo chật, vệ sinh không đúng cách, người đeo răng giả.

Chẩn đoán và điều trị

Chẩn đoán

Các bác sĩ sẽ hỏi thăm về sinh hoạt cũng như bệnh sử trước đây của bạn: nguồn nước sinh hoạt, tiểu đường, có dùng corticoid không,… Bên cạnh đó một số xét nghiệm cũng được khuyến cáo thực hiện: nội soi thực quản, xét nghiệm máu, sinh thiết.

Hướng đìều trị nấm Candida

Tùy vào vị trí cơ thể bị nhiễm nấm mà sẽ có hướng điều trị khác nhau.

Viêm âm đạo do nấm Candia: thường sẽ dùng thuốc đặt trực tiếp vào âm đạo, kén đặt phụ khoa, kem bôi, thuốc mỡ hoặc thuốc đạn

Bệnh tưa miệng: thường các bác sĩ sẽ kê thuốc dạng bôi để chữa viêm tại vị trí này, nếu bệnh nhẹ có thể dùng nystatin ngậm hoặc uống và ngậm clotrimazole tan trong miệng. Nếu bệnh nghiêm trọng hơn fluconazole có thể được chỉ định uống mỗi ngày 1 lần.

Nấm Candida ở thực quản: thường được điều trị bằng cách uống fluconazole theo chỉ định của bác sĩ.

Nấm Candida trên da: giữ vùng da bị viêm khô thoáng và sạch sau đó sử dụng các loại kem bôi trị nấm ngoài da.

Trong máu có nấm Candida: việc điều trị sẽ bắt đầu bằng thuốc chống tiêm tĩnh mạch như fluconazole hay voriconazole. Đối với bệnh nhân ó số lượng bạch cầu giảm thấp, cần thay thế bằng thuốc chống nấm tiêm tĩnh mạch khác như caspofungin hay micafungin.

Có thể dùng thuốc bôi để điều trị viêm do nấm Candida trên da
Có thể dùng thuốc bôi để điều trị viêm do nấm Candida trên da

Phòng ngừa viêm nhiễm do nấm Candida

Dựa trên nguyên nhân và tác nhân gây bệnh, nhiễm nấm Candida có thể phòng ngừa đơn giản bằng cách:

  • Giữ âm đạo luôn sạch và khô thoáng, vệ sinh âm đạo đúng cách, không thụt rửa sâu.
  • Giữ da sạch và khô ráo, không mặc quần áo và đồ lót quá chật.
  • Giữ vệ sinh răng miệng, thường xuyên thay bàn chải đánh răng, không dùng chung bàn chải đánh răng với người khác.
  • Dùng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.
  • Bệnh nhân bị đái tháo đường cần kiểm soát lượng đường huyết trong cơ thể.
  • Dinh dưỡng hợp lý, tập luyện thể dục thể thao để nâng cao thể lực và sức đề kháng.
Avatar of An toàn với sức khỏe

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

DMCA.com Protection Status
Messenger
Gọi ngay
Chat ngay
Chat Zalo