Thỏ ty tử – giúp nam giới bổ thận tráng dương

Thỏ ty tử - giúp nam giới bổ thận tráng dương

Thỏ Ty Tử là hạt của quả cây dây tơ hồng xanh (cây này thường mọc bám vào cây sim trên rùng). Với công dụng bổ gan thận, ích tủy, mạnh gân cốt,… nên đây là vị thuốc đặc biệt được dân gian dùng để điều trị các bệnh nam khoa như: thận hư, liệt dương, di tinh,…

Tổng quan về dược liệu

Thỏ Ty Tử và tên gọi khác

Tên gọi khác: Thỏ ty thực (Ngô Phổ Bản Thảo), Miễn Tử, Đậu Ký Sinh, Kim Tiền Thảo…

Tên khoa học: Cuscuta sinenis Lamk.

Họ khoa học: thuộc họ bìm bìm (Convolvulaceae).

Mô tả

Thỏ Ty Tử tức là hạt cây tơ hồng vẫn phải nhập từ Trung Quốc (cây của Trung Quốc có tên là cuscuta japonica choisy), một loại dây ký sinh cuốn trên cây khác, thân dạng sợi, màu vàng, đỏ hoặc nâu nhạt, lá tiêu biến thành vảy. Rễ dạng mút, hút dinh dưỡng từ cây chủ. Hoa màu trắng nhạt. Quả hình cầu, rộng khoảng 3mm, chứa 2-4 hạt.

Thỏ Ty Tử là hạt của cây tơ hồng
Thỏ Ty Tử là hạt của cây tơ hồng

Phân bố, thu hoạch và chế biến

Phân bố

  • Cây tơ hồng có mặt ở nhiều nơi tại Việt Nam thường bám vào cây cúc tần (Pluchea indica, họ cúc), tuy nhiên cây tơ hồng ở nước ta chưa thấy có quả, thường dùng cả cây phơi khô nấu cao đặc. Chúng ta vẫn phải nhập khẩu loại dược liệu này từ Trung Quốc

Thu hoạch và chế biến

Tại Trung Quốc, tháng 8-9 sẽ là khoảng thời gian thu hoạch Thỏ Ty Tử. Dược liệu sẽ được hái cả cây về phơi khô, đập lấy hạt, sảy sạch tạp chất. Lưu ý chọn hạt nhỏ, đen như hạt ngò rí, mẩy, chắc, không mốc mọt là tốt.

Thành phần hóa học

Thành phần hóa học chính trong hạt dây tơ hồng :

  • Alkaloid (cuscutamin)
  • Lignan (cuscutosid A
  • cuscutosid B
  • arbutin, acid clorogenic
  • acid cafeic
  • flavonoid (quercetin, astragalin, hyperin,…)
  • acid p. coumaric
  • dầu béo chứa 9 acid béo

Tác dụng dược lý và kiêng kỵ của Thỏ Ty Tử

Theo Đông Y

Tính vị – quy kinh: vị ngọt, cay, tính ôn – quy vào hai kinh can và thận.

  • Thỏ Ty Tử giúp ôn thận tráng dương, dưỡng can, bổ thận, ích tinh tuỷ, cường cân, kiện cốt, dưỡng cơ.

Theo đông y cây tơ hồng có tác dụng điều trị các bệnh như: thận hư, tinh lạnh, liệt dương, di tinh, lưng gối đau nhức, tiểu tiện nhiều, đại tiện lỏng, sinh non, đau lưng, tai ù, mắt mờ,…

Kiêng kỵ:

  • Không dùng chung với thịt thỏ.
  • Không dùng cho người thận hỏa, dễ cường dương,tào bón.
  • Không dùng cho phụ nữ mang thai, băng huyết.

Theo y học hiện dại

Cải thiện khả năng sinh dục nam

Flavonoid tìm thấy trong cây tơ hồng được thử nghiệm trên chuột đực và cho thấy những tác động cụ thể. Thử nghiệm cho thấy Thỏ Ty Tử  làm tăng trọng lượng tinh hoàn, mào và tuyến yên ở chuột đực, bên cạnh đó còn kích thích sản sinh hormone testosterone và LH. Kết quả sơ bộ cho tháy dược liệu này hoàn toàn có khả năng tăng cường và cải thiện sinh lý nam giới.

Chống viêm

Một số chất trung gian gây viêm như: NO, prostaglandin 2 bị ức chế bởi dịch chiết từ cây tơ hồng, bên cạnh đó nó còn ngăn chặn biểu hiện của iNOS và COX-2, giảm sản xuất TNF-α, IL-1β và IL-6, điều này chứng tỏ được khả năng kháng viêm hiệu quả của Thỏ ty Tử.

Thỏ Ty Tử kích thích miễn dịch

Cho chuột ăn thiếu protein sau đó sử dụng dịch chiết cây tơ hồng làm tăng tỷ lệ trọng lượng của lách so với cơ thể. Đồng thời, làm tăng lượng protein và albumin toàn phần trong huyết thanh.

Tác động lên u nhú và carcinom da

Khi cho chuột uống dịch chiêt cây tơ hồng tần suát 3 lần/ngày liên tục trong 252 ngày, vị thuốc này đã làm u nhú chậm xuất hiện và chậm phát triển, giảm tỷ lệ chuột có carcinom. Chứng minh được khả năng dự phòng khối u của vị thuốc này.

Cách bào chế Thỏ Ty Tử

Thỏ ty tử sau khi bào chế
Thỏ ty tử sau khi bào chế

a. Theo Trung y

Cách 1: Rửa sạch Thỏ Ty Tử bằng nước ấm cho sạch đất cát, tẩm rượu 1 đêm sau đó phơi khô giã dập (làm 2 lần).

Cách 2: Thỏ Ty Tử tẩm rượu 4-5 ngày, đồ chín, phơi khô 4-5 lần sau cùng giã nhỏ thành bột.

b. Theo y học Việt Nam

Cách 1: chọn hạt tốt, phơi cho ráo, tẩm nước muối (1kg Thỏ Ty Tử dùng 30g muối – 250ml nước), sau đó đem sao qua thấy nổ đều là được.

Cách 2: Sau khi đã tẩm sao, tán bột thì trộn với bột gạo nếp in thành bánh.

Bảo quản: để noi khô ráo, đậy kín tránh mốc (thình thoảng nên xem lại, nếu mốc có thể đem phơi).

Phương pháp chế biến và bảo quản Thỏ Ty Tử trích theo sách Đông Y Toàn Tập của lương y Võ Trung Hòa.

Đơn thuốc có Thỏ Ty Tử

Thuốc bổ – cố tinh

  • Thỏ Ty Tử: 8 gram
  • Ngũ Vị Tử: 1 gram
  • Xa Tiền Tử: 1 gram
  • Khởi Tử: 8 gram
  • Phúc Bồn Tử: 4 gram

Các vị tán nhỏ, trộn với mật ong, làm thành viên bằng hạt ngô, mỗi lần uống 4 gram.

Chữa di tinh, tiểu đêm

  • Thỏ Ty Tử: 7 gram.
  • Phúc Bồn Tử: 4 gram.
  • Kim Anh Tử: 6 gram.

Thêm vào 400 ml nước, sắc còn 100 ml, lọc bỏ bã chia làm 2-3 lần uống trong ngày.

Rượu tráng dương, ích khí

  • Thỏ Ty tử: 20 gram
  • Son Thù: 20 gram
  • Cẩu Tích: 20 gram
  • Đương quy: 20 gram
  • Kỷ Tử: 20 gram
  • Nhân sâm: 15 gram
  • Ba Kích: 15 gram
  • Mạch Môn: 20 gram
  • Tắc Kè: 1 cặp

Các vị đem ngâm chung với 2 lít rượu trắng trong khoảng 20-30 ngày là có thể sử dụng. Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần dùng 1 ly nhỏ. Khi ngâm rượu cần tránh nơi ẩm thấp, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp, nên để nơi khô ráo, thoáng mát.

Canh bổ khí huyết cho phụ nữ

1 con gà ác (hoặc bồ câu) làm sạch; Thỏ Ty Tử, kỷ tử, táo đỏ, hoài sơn, đương quy, mỗi vị 10 gram, hầm canh ăn mỗi tuần 3 lần.

Món này đặc biệt tốt cho nữ giới khí huyết kém, khó thụ thai.

Trị thận hư, liệt dương, di tinh, lưng đau, tiểu nhiều

  • Thỏ Ty Tử: 40 gram
  • Ngũ Vị Tử: 40 gram
  • Tế Tân: 40 gram
  • Trạch Tả: 40 gram
  • Sung Úy Tử: 80 gram
  • Thục Địa: 80 gram
  • Hoài Sơn: 60 gram

Các vị tán bột trộn với mật se làm viên hoàn, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 8 gram.

Avatar of An toàn với sức khỏe

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

DMCA.com Protection Status
Messenger
Gọi ngay
Chat ngay
Chat Zalo