Thoát vị đĩa đệm có chữa được không? 4 giai đoạn cần lưu ý

thoát vị đĩa đệm có chữa được không?

Kết quả thống kê của Bộ Y Tế cho biết, tại Việt Nam có đến 30% dân số bị thoát vị đĩa đệm, thường gặp ở lứa tuổi từ 20-55.

Bệnh lý này thường gây ra các triệu chứng kèm theo ảnh hưởng đến chức năng vận động của cơ thể như: tê bì chân tay, tiểu tiện không tự chủ, teo cơ hoặc các chi, bại liệt,…

Vậy bệnh thoát vị đĩa đệm có chữa được không? Phòng bệnh và ngăn ngừa tái phát ra sao? Để có câu trả lời mời bạn đọc tham khảo tiếp bài viết sau đây.

Thoát vị đĩa đệm là gì?

Đĩa đệm là phần nằm giữa các đốt sống, có chức năng làm giảm áp lực, tạo sự mềm dẻo cho cột sống.

Đĩa đệm được cấu tạo gồm 3 phần: nhân nhầy, vòng sợi bao xung quanh và mâm sụn.

Cấu trúc đĩa đệm
Cấu trúc đĩa đệm

Khi vòng sợi (bao xơ bên ngoài) chịu những tổn thương như: bị mài mòn hoặc rách, nhân nhầy sẽ vì đó mà thoát ra chèn ép lên các rễ thần kinh xung quanh qua các lỗ liên hợp trên đốt sống gây tê bì đau nhức. Hiện tượng trên được gọi là thoát vị đĩa đệm.

Bệnh thường xảy ra ở vùng đĩa đệm đốt sống cổ, đốt sống thắt lưng.

thoát vị đĩa đệm
Thoát vị đĩa đệm

Người bệnh cần lưu ý 4 giai đoạn sau:

  • Giai đoạn 1:  nhân nhầy bắt đầu biến dạng (nhưng bao xơ vẫn ở trạng thái bình thường). Do triệu chứng đau nhức không rõ ràng trong giai đoạn này nên người bệnh thường nhầm với các bệnh xương khớp khác.
  • Giai đoạn 2: Bao xơ đĩa đệm bắt đầu suy yếu dần, nhân nhầy vẫn nằm trong bao xơ tuy nhiên đã chèn ép lên dây thần kinh. Ở giai đoạn này, người bệnh có thể phải chịu các cơn đau dữ dội, tuy nhiên tỷ lệ chữa khỏi là khá cao.
  • Giai đoạn 3: Bao xơ đĩa đệm rách, nhân nhầy thoát ra ngoài nhưng vẫn liền thành 1 khối. Ở giai đoạn này, thoát vị đĩa đệm khiến người bệnh mệt mỏi, cảm giác và vận động đều phải chịu ảnh hưởng xấu.
  • Giai đoạn 4: Khối thoát vị lớn hơn, nhân nhầy tách ra khỏi khối. Ở giai đoạn này, người bệnh gặp khá nhiều biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt có thể liệt nửa người vĩnh viễn.

 

Nguyên nhân

Một số nguyên nhân phổ biến gây ra thoát vị đĩa đệm:

  • Di truyền hoặc bệnh lý bẩm sinh.
  • Tai nạn, chấn thương ảnh hưởng đến xương sống.
  • Cơ thể làm việc và vận động sai tư thế trong thời gian dài.
  • Thoái hóa tự nhiên: ở người cao tuổi đĩa đệm, cột sống bị mất nước, xơ cứng rất dễ bị tổn thương.
  • Khối lượng cơ thể quá nặng, điều này tạo ra áp lực cho vận động xương khớp nói chung và đĩa đệm nói riêng trong việc nâng đỡ cơ thể.

Biểu hiện

Lâm sàn

  • Đau nhức tay chân: xuất hiện những cơn đau vùng cổ, vai gáy, thắt lưng, tay chân. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, trở nặng khi vận động, giảm nhẹ khi nghỉ ngơi.
  • Rối loạn cảm giác: dây thần kinh bị tổn thương gây ra tê bì vùng thắt lưng, vai gáy, lan dần tới mông, đùi, bẹn, gót chân… người bệnh còn đối mặt với nguy cơ mất phản xạ phân biệt nóng, lạnh, phản xạ dựng lông,…
  • Yếu cơ, bại liệt: khi bệnh tiến triển nặng, nhân nhầy chèn ép rễ thần kinh khiến máu và dưỡng chất không thể đến nuôi dưỡng các cơ khiến các chi sẽ bị teo dần (có thể bại liệt).
  • Tiểu tiện không tự chủ: cơ trơ bị rối loạn do đĩa đệm chèn lên dây thần kinh khiến người bệnh không tự chủ được trong việc tiểu tiện.

Trích dẫn bài viết từ trang benhvien108.vn:

“Theo Saporta (1970), trên lâm sàng nghĩ đến thoát vị đĩa đệm nếu có 4 triệu chứng trở lên trong số 6 triệu chứng sau: (1) Có yếu tố chấn thương. (2) Đau cột sống thắt lưng lan theo rễ, dây thần kinh hông to. (3) Đau tăng khi ho, hắt hơi, rặn. (4) Có tư thế giảm đau: nghiêng người về một bên làm cột sống bị vẹo. (5) Có dấu hiệu chuông bấm. (6) Dấu hiện Lasègue (+).”

Chẩn đoán hình ảnh

Chụp X quang quy ước

Chụp X quang quy ước không được dùng để chẩn đoán quyết định là có bị thoát vị đĩa đệm hay không, tuy nhiên thông qua một số hình ảnh (hẹp ống sống, cột sống bị lệch, mất ưỡn cột sống) có thể giúp gián tiếp xác định vị trí thoát vị.

Chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chụp cộng hưởng từ là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, có độ tin cậy nhất đối với chẩn đoán các bệnh liên quan đến thoát vị đĩa đệm.

Trên các phim cộng hưởng từ có thể xác định chính xác vị trí, số tầng thoát vị, hình thái thoát vị (trung tâm, cạnh trung tâm và lỗ ghép).

Ảnh chụp MRI thoát vị đĩa đệm
Ảnh chụp MRI thoát vị đĩa đệm

Chụp cắt lớp vi tính kết hợp với chụp bao rễ cản quang

Phương pháp này được chỉ định cho các trường hợp nghi ngờ thoát vị đĩa đệm mà người bệnh không thể chụp được cộng hưởng từ (do có dị vật kim khí trong cơ thể).

Chụp cắt lớp vi tính kết hợp chụp bao rễ cản quang có thể giúp xác định chính xác vị trí, mức độ chèn ép của thoát vị đĩa đệm với độ nhạy cao.

Thoát vị đĩa đệm có chữa tận gốc được không?

Trên góc độ sinh học (theo tây y), khi một đĩa đệm bị thoát vị chúng sẽ không thể trở lại hiện trạng như ban đầu được nữa.

Thoát vị đĩa đệm được cho là khỏi hoàn toàn khi cơ thể tự sản sinh ra đĩa đệm mới.

Dù được thay thế bằng đĩa đệm nhân tạo hoặc can thiệp ngoại khoa loại bỏ khối thoát vị thì đó cũng chỉ là giải pháp tạm thời.

Vì vậy thoát vị đĩa đệm hiện nay được cho là không thể được chữa khỏi hoàn toàn, tuy nhiên nếu được can thiệp y khoa kịp thời vẫn sẽ đem đến những hiệu quả tích cực.

Khả năng phục hồi cơ thể lên đến 80-95% nếu phát kịp thời và tuân thủ đúng pháp đồ điều trị.

Phương pháp điều trị

Theo Tây Y

Điều trị nội khoa và phục hồi chức năng

Phương pháp hiệu quả đối với bệnh lý ở giai đoạn 1, khi bao xơ đĩa đệm chưa chịu nhiều tổn thương, biến dạng:

  • Giảm đau cùng với chống viêm bằng non-steroid (thuốc chống co cứng cơ) và/hoặc corticoid qua đường uống.
  • Tiêm ngoài màng cứng, tiêm quanh rễ thần kinh cùng những  biện pháp khác (vật lý trị liệu, xoa bóp, kéo giãn cột sống, đai lưng…)

Đối với một số trường hợp có thể giảm đau bằn cách phong bế bế rễ thần kinh chọn lọc hoặc tiêm ngoài màng cứng giúp giảm đau rễ thần kinh (biện pháp này được các bác sĩ chuyên khoa thực hiện trong phòng mổ).

Sau khi giảm các cơn đau, các bài tập vật lý trị liệu và chỉnh sửa tư thế hoạt động hằng ngày được áp dụng để cải thiện tình trạng đĩa đệm.

Can thiệp qua da làm giảm áp lực lên đĩa đệm

Có thể giảm áp đĩa đệm bằng Laser hoặc sóng cao tần (radio frequency)…

Tuy nhiên chỉ nên áp dụng biện pháp này đối với trường hợp rách bao xơ đĩa đệm chưa bị rách hoặc chưa bị biến dạng quá nhiều.

Phẫu thuật

Biện pháp này được chỉ định trong những trường hợp sau:

  • Thất bại với biện pháp điều trị nội khoa sau 5-8 tuần.
  • Rễ thần kinh bị chèn ép cấp tính.
  • Bao xơ đĩa đệm bị rách, thoát vị di trú.

Những biện pháp phẫu thuật thường được sử dụng để loại bỏ nhân thoát vị, giải phóng thần kinh bị chèn ép.

– Phẫu thuật mổ mở hoặc qua ống banh (quadrant),

– Phẫu thuật nội soi cột sống.

Theo Đông Y

Chữa trị thoát vị đĩa đệm theo đông y sẽ áp dụng kết hợp các biện pháp xoa bóp, châm cứu, uống thuốc và cải thiện vận động.

Châm cứu

Châm cứu giúp dụng khai thông huyệt đạo, điều hòa khí huyết, làm cho hệ thống kinh mạch trở lại cân bằng. Khi máu được lưu thông sẽ giúp: giảm viêm và đau, hỗ trợ phục hồi  đĩa đệm, làm chậm thoái hóa, tăng cường năng lượng.

Tuy nhiên cần lưu ý, biện pháp phải do các thầy thuốc có chuyên môn thực hiện để đảm bảo tính an toàn cũng như hiệu quả.

Một số huyệt đạo thường được lựa chọn để châm đối với thoát vị đĩa đệm:

  • A Thị Huyệt (các huyệt ở vị trí đau)
  • Các huyệt ở kinh lạc liên quan đến cột sống thắt lưng
  • Huyệt mộ.
  • Huyệt du.

Bên cạnh đó có thể kết hợp cùng những huyệt có tác dụng kích thích vào hệ tủy cốt, xương khớp như ủy trung, ân môn,…

Xoa bóp

Người bệnh được đặt ở tư thế nằm sấp, thầy thuốc sẽ đứng gần và thực hiện các động tác sau:

  1. Làm mềm giãn các cơ vùng lưng và mông 3 lần một động tác lần lượt: day (vận sức ở gốc bàn tay ấn xuống vùng da và di chuyển theo đường tròn), Lăn (sử dụng các khớp ngón tay kết hợp với khớp cổ tay), Bóp (vừa bóp vừa hơi kéo thịt lên).Tác động dọc hai bên cột sống từ đốt sống lưng D7 đến mông.
  2. Tác động lên đoạn cột sống thắt lưng có thoát vị đĩa đệm: ấn – day – xoay theo chiều kim đồng hồ các huyệt thận du, đại trường du, giáp tích, đốt sống L1 – S1: từ 3 – 5 phút.
  3. Nắn chỉnh đĩa đệm bị thoát vị: dùng ngón tay cái ấn nắn nhẹ nhàng vùng đĩa đệm bị thoát vị (đã xác định trên phim MRI) theo chiều nghịch hướng và đối lực với vị trí thoát vị đĩa đệm, trong khoảng 3 – 5 phút.

Một số bài thuốc đông y dành cho bệnh thoát vị đĩa đệm

Ngải cứu – mật ong

  • Nguyên liệu: cần chuẩn bị: 300 gram lá ngải cứu và 3 thìa mật ong rừng.
  • Cách làm: Rửa sạch, giã nát lá ngải cứu rồi đem trộn cùng với mật ong rừng sau đó lọc lấy nước uống.
  • Uống liên tục trong 14 ngày, mỗi ngày 2 lần.

Lá lốt – bưởi bung – vòi voi – cỏ xước

  • Nguyên liệu cần chuẩn bị: mỗi vị thuốc (lá lốt-bưởi bung-cỏ xước) dùng 30 gram
  • Cách làm: Rửa sạch thảo dược, để ráo nước rồi sao vàng hạ thổ. Sắc chung với 1 lít nước đến khi còn một nửa thì dùng được.
  • Uống mỗi ngày 2 lần.

Cây cỏ xước – ý dĩ – đố trọng – lá lốt

  • Nguyên liệu cần chuẩn bị: rễ cỏ xước, ý dĩ mỗi vị 20 gram; đỗ trọng và lá lốt mỗi vị 16 gram.
  • Cách làm: Rửa sạch sau đó đem sắc, đổ 6 chén nước sắc còn 2 chén thì dùng được.
  • Uống mỗi ngày 2 lần, khoảng 14 ngày sau sẽ làm giảm rõ rệt các triệu chứng đau nhức.

Cây chìa vôi – lá lốt – tầm gửi – dền gai – cỏ xước

  • Nguyên liệu: chìa vôi, cỏ ngươi, lá lốt, tầm gửi, dền gai mỗi vị 20 gram, 30 gram cỏ xước.
  • Cách làm: Rửa sạch, cho vào nồi sắc lấy nước để uống trong ngày kết hợp giã nát cây chìa vôi rồi trộn với muối hạt để đắp lên vùng bị đau.

Đối với thoát vị đĩa đệm nói riêng và các bệnh lý về xương khớp nói chung bạn đọc cũng có thể tham khảo qua sản phẩm Hồng Đan Khớp hỗ trợ hiệu quả trong việc điều trị và phục hồi được bộ y tế chứng nhận. Tham khảo tại >> https://antoanvoisuckhoe.com/cua-hang/hong-dan-khop/

Phòng tránh và ngăn ngừa tái phát thoát vị đĩ đệm

Nên ăn uống và dinh dưỡng hợp lý để tạo sức bền cho xương khớp cũng như cột sống.

Sinh hoạt thường ngày (ngồi, nằm, đi, đứng,…) đúng tư thế, luôn giữ thẳng lưng không để cột sống xiêu vẹo.

Không nên mang vác vật nặng so với khối lượng co thế, đặc biệt lưu ý đến vấn đề khiêng vật nặng ở tư thế khom.

Cố gắng không để xảy ra những tai nạn tổn thương đến cột sống, tránh ngã dồn mông xuống đất.

Duy trì cân nặng ở mức hợp lý nhằm giảm áp lực lên sự vận động của cơ xương khớp và cột sống.

Tập thể thao thường xuyên, tuy nhiên đối với người đã bị thoát vị đĩa đệm cần tập với cường độ nhé và lưu ý:

  • Không thực hiện các động tác vặn mình.
  • Không ngồi xổm.
  • Tránh động tác chạy bộ, nhảy lên nhảy xuống.
  • Tránh cử tạ…

Trên đây An Toàn Với Sức khỏe đã chia sẻ tổng quan về bệnh thoát vị đĩa đệm, hy vọng rằng bài viết có thể giúp ích cho bạn đọc có thể thấu hiểu cơ thể của mình.

Avatar of An toàn với sức khỏe

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

DMCA.com Protection Status
Messenger
Gọi ngay
Chat ngay
Chat Zalo