Viêm đường tiết niệu nguyên nhân và cách điều trị

Viêm đường tiết niệu nguyên nhân và cách điều trị

Viêm đường tiết niệu là một bệnh lý phổ biến, dễ tái phát gây ra những cơn đau khó chịu cho bệnh nhân. Tuy nhiên bệnh lý này có thể chữa trị dứt điểm nếu bệnh được phát hiện kịp thời và điều trị đúng cách.

Viêm đường tiết niệu là gì?

Các cơ quan trong hệ tiết niệu bao gồm: 2 quả thận, 2 niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Viêm đường tiết niệu hay đường tiểu nghĩa là nước tiểu bị vi khuẩn xâm nhập và gây ra viêm nhiễm một số cơ quan trong hệ tiết niệu. Có 3 cách phân loại bệnh như sau:

  • Theo vị trí:
    • Viêm đường tiết niệu trên, bao gồm: viêm thận, bể thận cấp; bể thận mạn tính, áp xe thận, thận ứ mủ.
    • Viêm đường tiết niệu dưới, bao gồm: viêm tinh hoàn, viêm niệu đạo, viêm tuyến tiền liệt, viêm bàng quang.
  • Theo diễn biến:
    • Nhiễm khuẩn niệu đơn giản
    • Nhiễm khuẩn niệu phức tạp: thường xảy ra với những người gặp bất thường về hệ tiết niệu gây tắc nghẽn đường tiết niệu như bàng quang thần kinh, sỏi tiết niệu, phì đại tuyến tiền liệt, phụ nữ mang thai, đặt Catheter đường tiết niệu.
  • Phân loại theo độ tái phát: Nhiễm khuẩn niệu riêng lẻ, nhiễm khuẩn niệu tái đi tái lại, nhiễm khuẩn niệu tái phát, nhiễm khuẩn niệu tái diễn.
Hệ tiết niệu
Hệ tiết niệu

Nguyên nhân của bệnh viêm đường tiết niệu

Vi khuẩn bội nhiễm ngược dòng niệu đạo vào bàng quang là nguyên nhân chính gây ra viêm đường tiết niệu (khoảng 95% trường hợp), Escherichia coli (E.coli) là vi khuẩn chiếm 80% tác nhân gây bệnh. Hành trinh của E.coli: từ phân ở đại tràng đến bộ phận sinh dục ngoài làm viêm niêu đạo sau đó lây lan đến các bộ phận khác.

Ngoài ra một số vi khuẩn đường ruột khác ký sinh ở ruột già cũng có hành trình tương tự như trên để gây bệnh. Một số nguyên nhân khác ít gặp hơn: sỏi tiết niệu, phì đại tuyến tiền liệt, bệnh cao huyết áp, bệnh tiểu đường, suy giảm miễn dịch…

Tuy nam hay nữ đều có thể bị viêm đường tiết niệu nhưng do khoảng cách đường tiểu và hậu môn của nữ gần hơn nam nên nguy cơ bị viêm nhiễm ở nữ giới sẽ cao hơn.

Nguyên nhân gây viêm đường tiết niệu ở nam giới

  • Quy đầu hoặc da quy đầu bị viêm.
  • Dương vật gặp chấn thương (có thể do quan hệ tình dục thô bạo) làm niệu đạo bị kích thích dẫn tới tình trạng viêm.
  • Các yếu tố nguy cơ khác: sỏi, phì đại tuyến tiền liệt, bàng quang thần kinh, hẹp niệu quản, hẹp niệu đạo…

Nguyên nhân gây viêm đường tiết niệu ở nữ giới

  • Vệ sinh âm đạo từ sau ra trước, vệ sinh không đúng cách, thường xuyên nhịn tiểu lâu,… đều tạo điều kiện thuận lợi cho hành trình của vi khuẩn từ hậu môn sang niệu đạo.
  • Không quan hệ tình dục lành mạnh, không vệ sinh âm đạo sau khi giao cấu.
  • Trong những ngày kinh nguyệt không thay băng vệ sinh thường xuyên hoặc dùng băng vệ sinh kém chất lượng.
  • Tác nhân gây nguy cơ cao: sỏi đường tiết niệu, bàng quang thần kinh, hẹp niệu quản, phụ nữ mang thai.
Mô phỏng vị trí viêm đường tiết niệu
Mô phỏng vị trí viêm đường tiết niệu

Triệu chứng bệnh viêm đường tiết niệu

Triệu chứng tại chỗ

Nhiễm trùng đường tiết niệu đôi khi không gây ra triệu chứng nào, chỉ có thể vô tình phát hiện nhờ xét nghiệm nước tiểu. Tình trạng này thường xảy ra ở những bệnh nhân tiểu đường, mẹ bầu, phụ nữ trong thời kỳ hoạt động tình dục,…

Bệnh nhân có những cảm giác khó chịu khi đi tiểu: gắt, rát, buốt, tiểu lắt nhắt, cảm giác mắc tiểu thường xuyên dù mới đi xong. Màu sắc của nước tiểu đục, lẫn mãu hoặc mủ kèm mùi hôi nồng. Các biểu hiện khác mà bệnh nhân cũng nên đi khám để kiểm tra: cảm thấy đau hạ vị khi viêm bàng quang hay đau vùng hông lưng khi viêm đường tiết niệu tại thận. Người bệnh sẽ rất đau khi khám nếu có sỏi ở thận gây ứ nước, nhiễm trùng hoặc áp-xe thận.

Triệu chứng toàn thân

Thận và máu tiếp xúc trực tiếp với nhau và chức năng của thận là lọc một lượng máu lớn cho ra nước tiểu. Vì lí do này, khi niệu đạo bị nhiễm trùng, vi khuẩn xâm nhập vào máu khá dễ dàng sau đó lan rộng ra toàn thân. Sau khi vi khuẩn lan khắp cơ thể, bệnh nhân xuất hiện các dấu hiệu như: sốt cao, rét run từng cơn, môi khô, lưỡi dơ, vẻ mặt hốc hác. Dấu hiệu nhiễm trùng, nhiễm độc biểu hiện rõ.

Bên cạnh đó, ở nam và nữ cũng sẽ xuất hiện kèm những triệu chứng riêng biệt:

  • Ở nam giới
    • Nước tiểu có màu vàng đục, mùi hôi nồng, có thể lẫn máu hoặc mủ.
    • Rối loạn tiểu tiện: đi tiểu nhiều, lắt nhắt; mỗi khi đi tiểu nước tiểu ra rất ít, thậm chí chỉ có vài giọt.
    • Đau rát và ngứa tại niệu đạo: mủ có thể xuất hiện trên miệng sáo.
    • Đau bụng dưới và vùng thắt lưng: cơn đau sẽ dồn dập hơn khi giao cấu.
  • Ở nữ giới
    • Tần suất tiểu tiện dày đặc: 15′-20′ /1 lần, về đêm cảm thấy khó chịu. Nước tiểu ra rất ít thậm chí không có mỗi lần tiểu tiện. Vùng bụng dưới bệnh nhân thường xuyên đau tức.
    • Khi đi tiểu cảm thấy nóng rát hoặc buốt
    • Nước tiểu màu vàng đục, mùi hôi nồng, có thể lẫn máu hoặc mủ.
    • Vùng thắt lưng hoặc bụng dưới đau quặn thắt do viêm lây lan đến niệu quản và thận. Nếu không được điều trị sớm sẽ xuất hiện biến chứng sốt cao, rét run từng cơn,..

Viêm đường tiết niệu có nguy hiểm không?

Ở người trẻ tuổi, nếu bị viêm tiết niệu đơn giản, không có bất thường hệ niệu hay chủ mô thận thì thường lành tính, không gây biến chứng và dễ điều trị.

Trường hợp người bệnh viêm đường niệu phức tạp đi kèm với những bệnh lý tác nhân trước đó có thể gây ra biến chứng nặng và hoàn toàn có thể tử vong nếu không được điều trị đúng và kịp thời. Có rất nhiều nguy cơ và biến chứng của bệnh: chủ mô thận bị độc lực của vi khuẩn phá huỷ ; nhú thận bị hoại tử làm tắc nghẽn hoặc suy giảm chức năng thận. Trường hợp này nếu không được điều trị kéo dài có thể gây ra suy thận vĩnh viễn hoặc có thể phải cắt bỏ thận.

Nam giới bị nhiễm trùng đường tiết niệu có thể dẫn đến áp-xe tuyến tiền liệt, viêm tinh hoàn, viêm mào tinh, làm bít tắc ống dẫn tinh, tăng nguy cơ vô sinh. Đối với phụ nữ có thai, bệnh có thể gây nhiễm trùng ối, nhiễm trùng bào thai, tăng nguy cơ vỡ ối sớm, sinh non,…

Vi khuẩn gây viêm đường tiết niệu nếu không được điều trị đúng và kịp thời, chúng có khả năng xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và tử vong.

Cách chữa trị viêm đường tiết niệu

Biện pháp được ưu tiên trong việc chữa bệnh viêm đường tiết niệu là dùng kháng sinh. Nếu triệu chứng của người bệnh chỉ là khu trú ở đường tiết niệu dưới do viêm bàng quang hay viêm niệu đạo, bác sĩ sẽ chỉ định các loại kháng sinh dạng uống từ 5-7 ngày. Đối với người bệnh có biểu hiện: sốt và ớn lạnh, nhiễm trùng huyết, ổ viêm tại đường niệu trên bác sĩ sẽ yêu cầu nhập viện để tiêm kháng sinh qua tĩnh mạch.

Đối với người bị tình trạng viêm tái phát nhiều lần đi kèm với dị dạng đường niệu hoặc đang đặt ống tiểu, vi khuẩn cần được nuôi cấy

Trường hợp kháng sinh không thể khống chế được ổ nhiễm, thận có dấu hiệu biến chứng (ứ nước, nhiễm khuẩn, ứ mủ, áp-xe thận) người bệnh cần được can thiệp phẫu thuật. Giống với các dị tật hệ niệu khác, bệnh nếu không phẫu thuật chỉnh sửa hoàn thiện, viêm đường tiết niệu sẽ dễ tái nhiễm nhiều lần, lâu ngày gây ra biến chứng nghiêm trọng.

Nuôi cấy vi khuẩn để tìm ra loại kháng sinh phù hợp
Nuôi cấy vi khuẩn để tìm ra loại kháng sinh phù hợp

 

Phòng ngừa viêm đường tiết niệu như thế nào?

  • Mỗi ngày nên uống đủ từ 2 – 2,5 lít nước, hỗ trợ thận trong việc tăng bài tiết nước tiểu, qua đó đẩy vi trùng ra ngoài giảm nguy cơ lây nhiễm ngược dòng.
  • Giữ vệ sinh cơ quan sinh dục, nữ giới nên biết vệ sinh vùng kín đúng cách đặc biệt là vào những ngày kinh nguyệt.
  • Đối với những người đã hoặc đang bị sỏi thận – tiết niệu phải đi khám thường xuyên và tầm soát nhiễm trùng đường tiểu để có những can thiệp kịp thời.
  • Trường hợp bị nhiễm trùng đường tiểu, người bệnh cần làm đúng mọi chỉ định của bác sĩ ngay từ đầu hạn chế tối đa tình trạng tái phát.
Uống đủ nước có thể phòng ngừa viêm đường tiết niệu
Uống đủ nước có thể phòng ngừa viêm đường tiết niệu

Xem thêm: Top 10+ cách trị viêm đường tiết niệu tại nhà đơn giản hiệu quả

Avatar of An toàn với sức khỏe

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

DMCA.com Protection Status
Messenger
Gọi ngay
Chat ngay
Chat Zalo